സ്ഥലം: ഏറ്റുമാനൂർ, കോട്ടയം
പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ: മഹാദേവനായ ശിവൻ
പ്രത്യേകത: നടരാജ ചുവർചിത്രം, ഏഴരപ്പൊന്നാന

ക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരു പേര് കേൾക്കുന്നതും അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നതും രണ്ടാണ്. ഏഴരപ്പൊന്നാന എന്ന പേര് അതിന് നല്ല ഉദാഹരണമാണ്. ഏറ്റുമാനൂരിൽ പ്രതിഷ്ഠയോടൊപ്പം കലയും ഉത്സവപാരമ്പര്യവും ശ്രദ്ധിച്ചാൽ പല പുതിയ കാര്യങ്ങളും അറിയാം.

മഹാദേവനും നടരാജചിത്രവും

ശിവനാണ് പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രം ചുവർചിത്രങ്ങൾക്ക് പ്രസിദ്ധമാണ്.

നടരാജൻ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ശിവസങ്കൽപമാണ്. ഒരു ചിത്രം കാണുമ്പോൾ എല്ലാ ചിഹ്നങ്ങൾക്കും ഉടൻ വ്യാഖ്യാനം നൽകേണ്ടതില്ല. ആദ്യം രൂപത്തിന്റെ നിലയും കൈകാലുകളുടെ ക്രമവും ചുറ്റുമുള്ള ഘടകങ്ങളും ശ്രദ്ധിക്കാം. അറിയാത്തത് ചോദിച്ചറിയാനുള്ള താൽപര്യമാണ് നല്ല തുടക്കം.

ഏഴരപ്പൊന്നാന എന്നത് എന്താണ്?

ഏഴ് വലിയ ആനരൂപങ്ങളും അവയെക്കാൾ ചെറിയ ഒരു രൂപവും ചേർന്ന എട്ട് ശിൽപങ്ങളെയാണ് ഏഴരപ്പൊന്നാന എന്നു പറയുന്നത്. പകുതി നഷ്ടപ്പെട്ട ആനയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പേരല്ല അത്. രാജകീയ സമർപ്പണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ശിൽപങ്ങളുടെ ഉത്സവദർശനം പ്രധാന ചടങ്ങാണ്.

പദത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള അർത്ഥം മാത്രം എടുത്താൽ ഒരു ആചാരം തെറ്റായി മനസ്സിലാകാം. വസ്തുവും ഉപയോഗവും പാരമ്പര്യവും ഒപ്പം അറിഞ്ഞാൽ പേരിന്റെ അർത്ഥം വ്യക്തമാകും. മറ്റൊരാളോട് ക്ഷേത്രവിശേഷം പറയുന്നതിനു മുമ്പ് അതിന്റെ യഥാർഥ വിശദാംശം പരിശോധിക്കുന്ന ശീലം നല്ലതാണ്.

കല കാണുമ്പോൾ കരുതലും വേണം

ചിത്രത്തിലെ ഒരു ഭാഗം കാണിക്കാൻ അതിൽ തൊടരുത്. അലങ്കാരമുള്ള പ്രതലങ്ങളിൽ സാധനങ്ങൾ ചാരിവെക്കരുത്. ഫ്ലാഷ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ചിത്രമെടുക്കൽ അനുവദനീയമാണെന്ന് കരുതുകയും വേണ്ട. ആരാധന നടക്കുന്ന ഇടത്തിന്റെ ക്രമം മാനിച്ചുകൊണ്ടാണ് കല കാണേണ്ടത്.

കുട്ടികളോട് അവർ ശ്രദ്ധിച്ച മൂന്ന് കാര്യങ്ങളും മനസ്സിലാകാത്ത ഒരു കാര്യവും ചോദിക്കാം. മറുപടി അറിയില്ലെങ്കിൽ അത് സമ്മതിക്കാം. ഊഹിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്നതിനു പകരം പിന്നീട് പരിശോധിച്ച് പറയുന്നതാണ് നല്ലത്.

യാത്രയുടെ ലക്ഷ്യം തീരുമാനിക്കാം

ഏഴരപ്പൊന്നാന ദർശനമാണ് ലക്ഷ്യമെങ്കിൽ അന്നത്തെ ഉത്സവപരിപാടി ക്ഷേത്രവുമായി നേരിട്ട് ഉറപ്പാക്കണം. ഏതു ദിവസവും ഏതു സമയത്തും കാണാവുന്ന പ്രദർശനവസ്തുക്കളായി ഇവയെ കരുതരുത്. സാധാരണ ദർശനമാണെങ്കിൽ തിരക്കുകൂട്ടാതെ പ്രവേശനഭാഗവും പരിസരവും ശ്രദ്ധിക്കാൻ സമയം നൽകാം. കണ്ടതിൽ പഠിച്ച ഒരു കാര്യം കുറിച്ചുവെക്കുന്നത് യാത്രയുടെ ഓർമയെ കൂടുതൽ അർത്ഥമുള്ളതാക്കും.